{"id":3010,"date":"2024-03-12T16:28:08","date_gmt":"2024-03-12T15:28:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/?page_id=3010"},"modified":"2024-03-12T19:19:05","modified_gmt":"2024-03-12T18:19:05","slug":"teatro-de-fideos","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/teatro-de-fideos\/","title":{"rendered":"Teatro de fideos"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

O obxetivo do exercicio \u00e9 ordear unha colecci\u00f3n de fideos por orde crecente de lonxitude, \u00e9 dicir, desde o m\u00e1is curto \u00f3 m\u00e1is longo. A primeira parte do exercicio permite manipular coas mans, xa que a manipulaci\u00f3n de materiais permite entender mellor os procesos e conceptos. Esta parte \u00e9 adecuada para o alumnado de todos os niveis, para entender como funcionan as m\u00e1quinas e como temos que dise\u00f1alas. Para o alumnado m\u00e1is novo hai unha actividade que atopar\u00e1s \u00f3 final deste obradoiro (ou pulsando aqu\u00ed<\/a>) e que pode axudar a facer m\u00e1is l\u00fadico o exercicio.<\/p>

Iremos incrementando a dificultade para relacionalo coa construci\u00f3n de programas, e esta parte xa \u00e9 m\u00e1is recomendable para o alumnado de niveis superiores (ESO ou incluso bacharelato). Corresponde \u00f3 profesorado decidir ate onde chegar en funci\u00f3n dos seus obxectivos.<\/p>

Comezamos repartindo tres fideos a cada persoa (se \u00e9 alumnado moi novo, podes facelo con dous, e se \u00e9 alumnado maior con catro), como se amosa a continuaci\u00f3n (figura 1):<\/p>

\"\"
Figura 1. Materiais para a realizaci\u00f3n do exercicio ordeando fideos. Foto de Noelia Gallego<\/em><\/p>

Rompemos cada fideo en dous trozos, de xeito que te\u00f1amos 6 metades de distinta lonxitude. Po\u00f1emos todas as metades desordeadas por lonxitude sobre a mesa, de xeito que se perciba con claridade que son 6 fideos de distinta lonxitude (figura 2):<\/p>

\"\"
Figura 2. Disposici\u00f3n das seis metades de fideos sobre a mesa. Inicio da resoluci\u00f3n do problema. Foto de Noelia Gallego<\/em><\/p>

Te\u00f1amos presente que o problema<\/strong> que se nos formula \u00e9 ordear os fideos por orde crecente de lonxitude<\/strong> (na esquerda o fideo m\u00e1is curto e na dereita o fideo m\u00e1is longo). Se lle formulamos este problema \u00f3 alumnado, todos saben resolvelo.\u00a0
Pero queremos indagar en como o fixeron para despois replicar o proceso e, as\u00ed, ensinarlle \u00f3 ordenador a resolver esta tarefa (mediante un programa).<\/p>

Preguntemos ent\u00f3n…. \u00abque mecanismo usaches para acadar a soluci\u00f3n?<\/strong>\u00bb Probablemente non obte\u00f1as resposta, porque resolvemos o problema sen ser conscientes de como o facemos (\u00abresulta algo obvio, como podes preguntar isto!\u00bb). O ordeamento por lonxitude debe ser algo que facemos a mi\u00fado desde que nacemos e resolvemos a tarefa sen pensar como. \u00c9 como se usaramos unha memoria visual\/gr\u00e1fica inconsciente.<\/p>

\u00c9 evidente que unhas instruci\u00f3ns vagas e ambig\u00fcas non permiten ensinarlle \u00f3 ordenador a resolver o problema. Imos ver a continuaci\u00f3n como o fan os ordenadores (hai inventados varios algoritmos que fan esta tarefa, imos usar o algoritmo de selecci\u00f3n<\/a>, pero o nome non lle importa nada \u00f3 noso alumnado). O algoritmo (tam\u00e9n podemos chamalo mecanismo ou estratexia) danos instruci\u00f3ns de que temos que facer para chegar \u00e1 soluci\u00f3n do problema:<\/strong><\/p>

\"\"\"\"\"\"\"\"<\/p>

Figura 3. Se\u00f1\u00e1lamos o primeiro fideo comezando pola esquerda (superior), fideo a intercambiar (segunda), intercambio dos dous fideos se\u00f1alados (terceira) e resultado despois do intercambio (inferior). Fotos de Noelia Gallego<\/em><\/p>

O algoritmo comeza sinalando o primeiro fideo da esquerda da colecci\u00f3n (ver figura 3 superior). Seguinte paso \u00e9 percorrer (mirar) os fideos que est\u00e1n a dereita do sinalado (desde o sinalado ate o final da colecci\u00f3n) e sinalar aquel con menor lonxitude (ver segunda foto da figura 3). Finalmente, intercambiar ambos fideos se\u00f1alados (terceira imaxe da figura 3). Con este proceso, o primeiro fideo da esquerda xa est\u00e1 ordeado, porque \u00e9 o m\u00e1is curto da colecci\u00f3n (\u00faltima imaxe da figura 3).<\/p>

\"\"\"\"\"\"\"\"<\/p>

Figura 4. Repetici\u00f3n do proceso da figura 3 para o segundo fideo comezando pola esquerda. Fotos de Noelia Gallego<\/em><\/p>

O seguinte paso ser\u00e1 repetir o proceso da figura 3, pero comezando polo seguinte fideo (o segundo fideo comezando pola esquerda, xa que o primeiro xa o temos ordeado). A figura 4 visualiza este proceso. Primeiro, se\u00f1alamos o seguinte fideo non ordeado (segundo fideo comezando pola esquerda) como na imaxe superior da figura 4, avanzamos toda a colecci\u00f3n de fideos cara \u00e1 dereita ata atopar o fideo m\u00e1is curto deste percorrido (segunda foto na figura 4). Xa \u00e9 tempo de intercambiar ambos fideos seleccionados (terceira foto da figura 4). Finalmente, vemos o resultado na foto inferior da figura 4, na que os dous primeiros fideos comezando pola esquerda est\u00e1n ordeados.<\/p>

\"\"\"\"\"\"\"\"Figura 5. Repetici\u00f3n do proceso das figura 3 e 4 para o terceiro fideo comezando pola esquerda. Foto de Noelia Gallego<\/em><\/p>

Seguimos repetindo o mesmo mecanismo para o terceiro espagueti comezando pola esquerda, tal como se pode observar na secuencia de imaxes da figura 5. Neste punto xa nos damos conta de que, en cada repetici\u00f3n do proceso, un novo fideo queda ordeado. Nesta figura 5 xa est\u00e1n ordeados de menor lonxitude a maior os tres primeiros fideos da colecci\u00f3n.\u00a0<\/p>

\"\"\"\"\"\"<\/p>

Figura 6. Repetici\u00f3n do proceso para o cuarto fideo comezando pola esquerda. Foto de Noelia Gallego<\/em><\/p>

Observamos que para que toda a colecci\u00f3n quede ordeada, temos que repetir o proceso tantas veces como elementos ten a colecci\u00f3n, no noso caso 6. A figura 6 amosa outra repetici\u00f3n deste proceso para ordear o cuarto fideo comezando pola esquerda. Teriamos que repetir o proceso co quinto fideo, pero comprobamos que xa est\u00e1 ordeado e que non temos que intercambiar m\u00e1is fideos (ver figura 7). Isto de \u201crepetir un proceso ou mecanismo un n\u00famero co\u00f1ecido de veces (6)<\/strong>\u201d xa nos soa do obradoiro 9<\/a>.<\/p>

\"\"<\/p>

Figura 7. Amosa a soluci\u00f3n do problema, os fideos est\u00e1n ordeados desde os m\u00e1is curtos \u00f3s m\u00e1is longos (orde crecente de lonxitude do fideo). Foto de Noelia Gallego<\/em><\/p>

A primeira vez que realices o proceso que acabo de describir, podes usar a mesma situaci\u00f3n inicial da parte superior da figura 3 usada neste exemplo, coa finalidade de que o alumnado non se perda e que as instruci\u00f3ns sexan claras. Despois, podes repetir algunhas veces o experimento para que o alumnado se familiarice coa filosof\u00eda de resoluci\u00f3n das m\u00e1quinas (sempre fan as mesmas instruci\u00f3ns, nunca saltan ning\u00fan paso, como algunhas veces facemos as persoas cando dominamos unha tarefa). Podes presentalo como un pequeno xogo por parellas, onde unha persoa desordea os fideos e a outra os ordea, e despois mudan os papeis. Tam\u00e9n \u00e9 importante indicarlles que se fixen no detalladas que son as instruci\u00f3ns para resolver o problema ou tarefa, lembr\u00e1ndonos esa idea de que ensinarlle a un ordenador a resolver problemas simples \u00e9 como ensinar a beb\u00e9s ou alumnado de infantil.<\/p>

\"\"<\/p>

Figura 8. Nova colecci\u00f3n de fideos para ordear. Foto de Noelia Gallego<\/em><\/p>

Se agora puxeramos moitos m\u00e1is fideos, como se amosa na figura 8, saberiamos ordear esta nova colecci\u00f3n de fideos?<\/strong> Podes preguntar \u00f3 alumnado, pero, previsiblemente, a resposta ser\u00e1 “si”. Podemos facelo, pero xa non \u00e9 unha tarefa que nos pareza divertida porque \u00e9 pesada, xa que agora hai que repetir moitas veces o proceso, te\u00f1o que concentrarme moito e c\u00e1nsame. Saber\u00eda facela un ordenador? Levar\u00edalle moito tempo?<\/strong> Considerando que para o ordenador o problema \u00e9 ordear unha colecci\u00f3n de n\u00fameros, onde cada n\u00famero \u00e9 a lonxitude do fideo, a s\u00faa resoluci\u00f3n ser\u00eda instant\u00e1nea para colecci\u00f3ns con 1000 ou incluso un mill\u00f3n de n\u00fameros. Polo tanto, vemos que as m\u00e1quinas poden axudar a facer tarefas moi r\u00e1pido e sen cansarse.<\/p>

Xa nos familiarizamos co problema e a soluci\u00f3n que utilizan as m\u00e1quinas, pero…. o ordenador usa a intelixencia artificial ou aprendizaxe autom\u00e1tica na resoluci\u00f3n deste problema? A resposta \u00e9 NON.<\/p>

A \u00fanica intelixencia que hai na resoluci\u00f3n deste exercicio \u00e9 a da persoa (non co\u00f1ezo o seu nome) que inventou este algoritmo de ordeamento, que aporta unhas instruci\u00f3ns un\u00edvocas (que non son ambig\u00fcas) que sempre levan \u00e1 soluci\u00f3n do problema.<\/p>

Pero… como resolveriamos na linguaxe de programaci\u00f3n Python este problema? A continuaci\u00f3n descr\u00edbense varios programas en Python que van aumentando o nivel de dificultade. Tal vez estes exercicios xa s\u00f3 sexan interesantes para o alumnado de ESO ou bacharelato (o profesorado ser\u00e1 quen decida).<\/p>

Para facer estes exercicios, descarga esta carpeta .zip na que atopar\u00e1s varios arquivos \u00f3s que me referirei \u00f3 longo deste obradoiro.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tArquivos Phyton<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Afortunadamente, Python xa ten unha funci\u00f3n que realiza o problema (\u00e9 a funci\u00f3n sort( )<\/strong>) como vedes na figura 9. Podes escribir o programa no interprete de Python en internet (aqu\u00ed<\/a>) ou pulsar no primeiro bot\u00f3n da barra de ferramentas e abrir o arquivo Obra10Prog1.py que che proporciono. Se pulsas o bot\u00f3n Run<\/strong>, ves no panel inferior o resultado da execuci\u00f3n do programa.<\/p>\n

A continuaci\u00f3n, a explicaci\u00f3n do c\u00f3digo para o profesorado:<\/p>\n

    \n
  1. A li\u00f1a 1 \u00e9 un comentario.<\/li>\n
  2. A li\u00f1a 2 introduce as personaxes do noso teatro (un teatro non pode desenvolverse sen personaxes e cada un ten un nome). Na narrativa da programaci\u00f3n, os personaxes ch\u00e1manse variables, pero isto non lle importa moito \u00e1 infancia; xa teremos tempo a aprender nomes raros. O personaxe con nome \u201cnumeros\u201d d\u00e1moslle (asign\u00e1moslle) unha colecci\u00f3n de n\u00fameros (que aparece entre corchetes e separada por ,<\/strong> porque as\u00ed son as regras da linguaxe de programaci\u00f3n Python). Estes n\u00fameros ser\u00edan as lonxitudes dos fideos.<\/li>\n
  3. A li\u00f1a 3 mostra a lista de n\u00fameros utilizando a funci\u00f3n print()<\/strong>.<\/li>\n
  4. A li\u00f1a 4 fai o ordeamento da colecci\u00f3n de n\u00fameros en orde crecente (de menor a maior valor) utilizando a funci\u00f3n sort()<\/strong>.<\/li>\n
  5. A li\u00f1a 5 visualiza ou mostra o resultado, que ser\u00e1 o valor que ten agora a personaxe \u201cnumeros\u201d.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Figura 9. Exemplo para ordear unha colecci\u00f3n de n\u00fameros usando a funci\u00f3n sort()<\/strong>. Programa Obra10Prog1.py<\/i><\/span><\/p>\n

    Pero o alumnado ter\u00e1 interese en ver como funciona o ordenador cando a lista de n\u00fameros sexa realmente longa (por exemplo, 1000 valores). C\u00e1nsase o ordenador? <\/b>A\u00ednda que o exemplo da figura 9 \u00e9 ilustrativo de como podemos realizar o ordenamento dunha colecci\u00f3n de n\u00fameros en Python, \u00e9 pouco pr\u00e1ctico. Normalmente, queremos programas que fagan unha tarefa (ordear a colecci\u00f3n de n\u00fameros) pero que ordee listas de n\u00fameros distintas cada vez que o executamos.<\/p>\n

    Podemos facer outro exercicio m\u00e1is xen\u00e9rico no que un programa xera automaticamente unha colecci\u00f3n de \u201cn\u201d valores aleatorios no intervalo [1, 250] mil\u00edmetros (que \u00e9 a lonxitude m\u00e1xima dun espagueti). Para simplificar, supo\u00f1o que s\u00f3 xero n\u00fameros enteiros, ou sexa, que non podo cortar o espagueti con tama\u00f1os menores a un mil\u00edmetro, e aplico o ordeamento a esta coleci\u00f3n ou lista. Podes visualizar o programa na figura 10 que se corresponde co programa Obra10Prog2.py. Este exercicio \u00e9 adecuado para estudantes que estean aprendendo alg\u00fans conceptos de programaci\u00f3n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Figura 10. Idem que a figura 9 pero a colecci\u00f3n de n\u00fameros x\u00e9rase autom\u00e1ticamente e m\u00eddese o tempo necesario para realizar a tarefa. Programa no arquivo Obra10Prog2.py.<\/em><\/p>\n

    Na figura 10 o significado das li\u00f1as \u00e9 o seguinte:<\/p>\n

      \n
    1. A li\u00f1a 1 \u00e9 un comentario.<\/li>\n
    2. A li\u00f1a 2 carga na memoria do ordenador as funci\u00f3ns necesarias para xerar n\u00fameros aleatorios (f\u00edxate que hai palabras resaltadas en azul indicando que estas palabras pertencen \u00f3 vocabulario de Python e te\u00f1en un significado). A funci\u00f3n que utilizaremos do paquete random<\/strong> \u00e9 randint()<\/strong>.<\/li>\n
    3. A li\u00f1a 3 carga en memoria o paquete time<\/strong> con funci\u00f3ns para medir tempos de execuci\u00f3n dos programas. Incl\u00fae a funci\u00f3n process_time()<\/strong> que devolve o tempo actual.<\/li>\n
    4. A li\u00f1a 4 introduce o personaxe de nome \u201cnumeros\u201d e d\u00e1lle o valor dunha colecci\u00f3n baleira.<\/li>\n
    5. A li\u00f1a 5 pide por teclado o n\u00famero de elementos da colecci\u00f3n coa funci\u00f3n input()<\/strong>. Cando se executa esta funci\u00f3n o programa p\u00e1rase e agarda a que escribamos un n\u00famero polo teclado do ordenador. Todo o que introducimos por teclado sempre se representa internamente como unha cadea de caracteres (un texto), e a funci\u00f3n int()<\/strong> transforma o texto nun n\u00famero enteiro, que lle d\u00e1 valor \u00f3 personaxe con nome \u201cn\u201d. Repara en que todos os nomes de funci\u00f3ns de Python son palabras reservadas da linguaxe de programaci\u00f3n (son o seu vocabulario) e aparecen resaltadas nunha cor distinta (neste caso en gris, a\u00ednda que a cor pode variar entre int\u00e9rpretes de Python).<\/li>\n
    6. A li\u00f1a 6 introduce o personaxe \u201cinicio\u201d e d\u00e1lle o valor do tempo actual coa funci\u00f3n process_time()<\/strong>.<\/li>\n
    7. A li\u00f1a 7 repite \u201cn\u201d veces, tantas como n\u00famero de elementos na colecci\u00f3n, coa repetici\u00f3n definida que vimos no obradoiro 9 (a palabra reservada for<\/strong>). A funci\u00f3n range(n)<\/strong> xera unha colecci\u00f3n de n\u00fameros que comezan en 0, rematan en n-1 e a distancia entre os n\u00fameros \u00e9 1, \u00e9 dicir, [0, 1, 2, 3, …, n-1].<\/li>\n
    8. As li\u00f1as 8 e 9 son o bloque de c\u00f3digo (tarefas indivisibles e, polo tanto, pequeni\u00f1as) que se executa en cada repetici\u00f3n (chamada en inform\u00e1tica \u201citeracci\u00f3n\u201d). A li\u00f1a 8 xera un n\u00famero enteiro entre 1 e 250 coa funci\u00f3n randint()<\/strong> e pono noutro personaxe chamado \u201cx\u201d. A li\u00f1a 9 engade o valor de \u201cx\u201d \u00e1 colecci\u00f3n de elementos \u201cnumeros\u201d coa funci\u00f3n append()<\/strong>.<\/li>\n
    9. A li\u00f1a 10 ordea a colecci\u00f3n de elementos con nome \u201cnumeros\u201d, igual que o programa anterior.<\/li>\n
    10. A li\u00f1a 11 amosa o contido de \u201cnumeros\u201d. Se ten unha lonxitude moi grande, amosar este contido pode non ser boa idea e podemos comentar esta li\u00f1a co s\u00edmbolo # \u00f3 inicio da li\u00f1a.<\/li>\n
    11. A li\u00f1a 12 introduce o personaxe \u201cfin\u201d, d\u00e1ndolle o valor do tempo actual. A li\u00f1a 12 amosa o tempo transcurrido desde inicio a fin (fin-inicio) en segundos.<\/li>\n<\/ol>\n

      Imos ver como ser\u00eda o algoritmo que utilizamos para ordear os fideos de espagueti sen utilizar a funci\u00f3n sort()<\/strong>, \u00e9 dicir, tal como fixemos antes manipulando os espaguetis. As profesionais da inform\u00e1tica temos que saber escribir estas funci\u00f3ns. Podes medir os cachos de fideos coa regra se o alumnado \u00e9 m\u00e1is novo (porque lles adoita gustar manipular materiais) e po\u00f1er as medidas exactas en mil\u00edmetros, pero tam\u00e9n podemos aproximar a ollo as s\u00faas lonxitudes, como fixen no exemplo da figura 10 (reproducindo as lonxitudes dos fideos de espagueti da figura 1).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

      Figura 11. Programa en Python para ordear os fideos sen utilizar a funci\u00f3n sort(). Programa no arquivo Obra10Prog3.py<\/em><\/p>

      A explicaci\u00f3n do programa da figura 11 para o profesorado ser\u00eda:<\/p>

      1. A li\u00f1a 1 introduce o personaxe “fideos” cos valores das lonxitudes dos fideos en mil\u00edmetros (tecnicamente \u00e9 unha colecci\u00f3n ou lista de n\u00fameros e, polo tanto, ten que ir entre corchetes e cos n\u00famero separados por comas, como nos din as regras da linguaxe Python).<\/li>
      2. A li\u00f1a 2 amosa na pantalla (cando executemos o programa) o contido da personaxe fideos coa funci\u00f3n print()<\/strong>.<\/li>
      3. A li\u00f1a 3 introduce o personaxe de nome \u201cn\u201d e dalle como valor a lonxitude da lista de n\u00fameros \u201cfideos\u201d utilizando a funci\u00f3n de python len()<\/strong>, que calcula o n\u00famero de elementos dunha lista ou colecci\u00f3n.<\/li>
      4. A li\u00f1a 4: vimos cando manipulamos os fideos que repetiamos un proceso varias veces (tantas como fideos ti\u00f1amos sobre a mesa). Isto l\u00e9mbranos \u00f3 mecanismo do obradoiro 8<\/a> de repetici\u00f3ns definidas (cando sabemos a priori cantas veces hai que repetir). Neste caso repetimos tantas veces como elementos ten a nosa colecci\u00f3n menos un (porque sempre estamos comparando un fideo con outro), polo tanto, repetimos n-1 veces. De a\u00ed a frase: \u201cfor i in range(n-1):\u201d. En realidade, o que pasa \u00e9 que ao final o \u00faltimo elemento xa \u00e9 sempre o m\u00e1ximo e non hai que ordealo.\u00a0 As li\u00f1as desde a 5 \u00e1 12 son as operaci\u00f3ns (acci\u00f3ns) que se fan en cada repetici\u00f3n ou iteracci\u00f3n. Neste caso o conxunto de tarefas \u00e9 bastante complexo, non como en casos anteriores nos que s\u00f3 eran unha ou d\u00faas li\u00f1as, pero iremos debullando polo mi\u00fado que fai cada li\u00f1a a continuaci\u00f3n.<\/li>
      5. A li\u00f1a 5 introduce outro personaxe con nome \u201cm\u201d e d\u00e1lle o valor \u201ci\u201d, pero… que \u00e9 \u201ci\u201d? Pois \u201ci\u201d \u00e9 outro personaxe que se introduce implicitamente na li\u00f1a 4. A funci\u00f3n range(n-1) xera a lista de n\u00fameros [0, 1, 2, 3, 4] (xa que n ten o valor 6), e o personaxe \u201ci\u201d toma o valor 0 na primeira repetici\u00f3n, 1 na segunda repetici\u00f3n, 2 na terceira repetici\u00f3n, e as\u00ed sucesivamente. Polo tanto, vedes que este personaxe \u201cm\u201d fai o papel de sinalar o primeiro fideo comezando pola esquerda que non est\u00e1 ordeado (na primeira repetici\u00f3n do proceso \u00e9 o primeiro elemento, pero Python sempre comeza a contar en 0 no canto de 1 como facemos as persoas).<\/li>
      6. A li\u00f1a 6: diciamos que unha vez que sinalamos un fideo, percorremos todos os fideos cara \u00e1 dereita para atopar o que \u00e9 m\u00e1is curto. A\u00ednda que \u00e9 unha operaci\u00f3n que as persoas facemos inconscientemente, se pensamos como facelo paso a paso d\u00e1monos conta de que comparamos a lonxitude do fideo en consideraci\u00f3n (o fideo \u201cm\u201d) coa do seguinte fideo, despois co seguinte, e as\u00ed sucesivamente. Este proceso implica unha repetici\u00f3n e polo tanto outra estrutura de repetici\u00f3n… cantas veces hai que repetir? Pois tantas como fideos queden para a dereita. Por iso a li\u00f1a 6 cont\u00e9n a frase: \u201cfor j in range(i+1, n):\u201d que introduce un novo personaxe, a \u201cj\u201d para ir collendo valores da lista que vai dende \u201ci+1\u201d (posici\u00f3n do fideo que est\u00e1 a dereita do fideo \u201ci\u201d) ata o final (o fideo final cara \u00e1 dereita nas figura 2 a 7). As li\u00f1as 7 e 8 son as acci\u00f3ns (tarefas indivisibles) que hai que repetir dentro desta estrutura de repetici\u00f3n.<\/li>
      7. A li\u00f1a 7 \u00e9 unha estrutura de bifurcaci\u00f3n como a que vimos no obradoiro 9<\/a>, que permite comparar a lonxitude dos fideos nas posici\u00f3ns \u201cm\u201d (o fideo sinalado de m\u00e1is \u00e1 esquerda na figura 2) e \u201cj\u201d (frase \u201cif fideos[j] < fideos[m]:\u201d). A construci\u00f3n: nome personaxe de tipo colecci\u00f3n, corchete,\u00a0 personaxes de posici\u00f3n, corchete. Por exemplo fideos[j] permite obter o valor da colecci\u00f3n de lonxitudes \u201cfideos\u201d na posici\u00f3n \u201cm\u201d ou \u201cj\u201d (realmente comproba se a lonxitude do fideo na posici\u00f3n j \u00e9 menor que a do fideo da posici\u00f3n \u201cm\u201d) e se esta condici\u00f3n se cumpre faise a li\u00f1a 8, se non se cumpre saltar\u00edase a li\u00f1a 8. De a\u00ed que as bifurcaci\u00f3ns fan que non te\u00f1an que executarse necesariamente todas as frases ou li\u00f1as do programa, igual que cando cami\u00f1amos pola cidade non podemos ir \u00f3 mesmo tempo por todas as r\u00faas, depender\u00e1 do que queremos facer en cada momento, colleremos un cami\u00f1o ou outro.<\/li>
      8. A li\u00f1a 8: esta frase serve para gardar no personaxe \u201cm\u201d a memoria (os recordos) xa que conserva a posici\u00f3n do fideo m\u00e1is curto ata o momento no noso percorrido de esquerda a dereita para atopar o fideo m\u00e1is curto. A partir de agora, compararemos os seguintes fideos con este, porque \u00e9 o m\u00e1is pequeno que atopamos ata agora.<\/li>
      9. Li\u00f1as 9 a 11, ambas inclusive: a estas li\u00f1as chegamos cando deixamos de repetir as li\u00f1as 7 e 8, que \u00e9 cando chegamos \u00f3 fideo de m\u00e1is \u00e1 dereita intentando atopar o fideo m\u00e1is pequeno. Ese fideo m\u00e1is curto entre o fideo sinalado (o de m\u00e1is \u00e1 esquerda que est\u00e1 na posici\u00f3n \u201ci\u201d) e o fideo de m\u00e1is \u00e1 dereita at\u00f3pase na posici\u00f3n \u201cm\u201d. A tarefa que fixemos manipulando fideos foi intercambiar ambos fideos (o da posici\u00f3n \u201ci\u201d pasa \u00e1 posici\u00f3n \u201cm\u201d e o da posici\u00f3n m pasa \u00e1 posici\u00f3n i) pero… como fan este intercambio as m\u00e1quinas?\u00a0<\/b>Imaxina que tes d\u00faas pelotas: unha verde na man esquerda e unha azul na man dereita; queres intercambialas de man (po\u00f1er a verde na man dereita e a azul na man esquerda). Podes levar d\u00faas bolas a clase para escenificar o problema. Como o facemos? Salvo que saiba facer malabarismos, necesito pedir axuda a algu\u00e9n para que aguante unha da bolas mentres que mudo a outra bola de man, e despois xa lle pido que me dea a bola. Isto mesmo ten que facer o ordenador. A ese novo personaxe chameille \u201caux\u201d no programa, que significa \u201cauxiliar\u201d.<\/li>
      10. A li\u00f1a 12 simplemente amosa o contido da colecci\u00f3n de n\u00fameros en cada repetici\u00f3n.<\/li>
      11. A li\u00f1a 13 exec\u00fatase despois de rematar todas as repetici\u00f3ns que comezaron na li\u00f1a 4 e amosa o contido da colecci\u00f3n de elementos de nome \u201cnumeros\u201d.<\/li><\/ol>

        Para que vos fagades unha idea da dificultade do problema que estivemos resolvendo, este algoritmo ens\u00ednase na universidade a finais do primeiro curso ou no segundo curso da titulaci\u00f3n de Enxe\u00f1ar\u00eda Inform\u00e1tica, ou sexa a persoas de 18 ou 19 anos. Alumnado incluso 10 anos m\u00e1is novo pode entendelo porque na inform\u00e1tica non traballamos con conceptos moi dif\u00edciles. Moitas veces simplemente observamos as realidades coti\u00e1s da nosa vida.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

        Para o alumnado m\u00e1is novo, poder\u00edas montar unha <\/span>obra de teatro para escenificar \u00f3 algoritmo<\/strong>. Algunhas suxerencias: se na aula hai m\u00e1is de 13-14 estudantes, dividila en dous grupos no que un grupo desenvolve a obra e o outro mira a obra e controla que non se equivoquen. Podes repetir o proceso intercambiando os grupos. Imaxina que estamos no recreo e todo o alumnado da aula col\u00f3case nunha fila para entrar na aula.<\/span><\/p>

        Por alg\u00fan motivo (un evento, o que sexa), hoxe queremos que na fila o alumnado estea ordeado por estaturas, o m\u00e1is baixo na cabeza de fila e o m\u00e1is alto no final (cando eu fun nena coloc\u00e1bannos as\u00ed). Pegunta \u00f3 alumnado como far\u00eda para, en pouco tempo, conseguir unha fila ordeada. Seguro que o fan moito m\u00e1is r\u00e1pido que utilizando o algoritmo que se describe aqu\u00ed (como tam\u00e9n o fan m\u00e1is r\u00e1pido cos fideos cando o n\u00famero de fideos \u00e9 baixo), porque a intelixencia humana \u00e9 dun nivel moi superior \u00f3 de calquera m\u00e1quina. Pero temos interese en facelo segundo as intruci\u00f3ns do algoritmo.<\/p>

        Imaxina que o personaxe \u201cfideos\u201d, que \u00e9 unha colecci\u00f3n de n\u00fameros coas lonxitudes dos fideos, agora cham\u00e1moslle fila e \u00e9 como a m\u00e1quina dun tren na que est\u00e1n enganchados varios vag\u00f3ns (estudantes collidos da man), cada un cunha persoa con dous n\u00fameros (a s\u00faa estatura en cent\u00edmetros e o n\u00famero de vag\u00f3n que \u00e9 a s\u00faa posici\u00f3n en relaci\u00f3n \u00f3 vag\u00f3n m\u00e1quina). O primeiro vag\u00f3n \u00e9 o estudante 0, porque en Python, como tam\u00e9n os anos nos s\u00e9culos, comezamos a contar en 0.\u00a0 De toda a equipa, quito algunhas persoas para interpretar outros papeis presentes no algoritmo da figura 10. Reparto de papeis<\/strong>:<\/p>

        1. O personaxe \u201ci\u201d que lle cambio o nome a \u201csinaladora\u201d.<\/li>
        2. O personaxe \u201cm\u201d que lle cambio o nome a \u201cMaisBaixa\u201d.<\/li>
        3. O personaxe \u201cj\u201d que lle cambio o nome a \u201cbuscadora\u201d.<\/li>
        4. O personaxe \u201caux\u201d que agora chamo \u201ccadeira\u201d.<\/li>
        5. Necesito un papel de narradora, que o pode facer o profesorado ou o personaxe \u201ccadeira\u201d.<\/li><\/ol>

          Po\u00f1emos o tren no medio do escenario. \u201csinaladora\u201d e \u201cMaisBaixa\u201d col\u00f3canse a car\u00f3n do primeiro vag\u00f3n do tren (persoa 0). \u201cBuscadora\u201d col\u00f3case no seguinte vag\u00f3n (persoa 1), pregunta\u00a0 a \u201cMaisBaixa\u201d que estatura ten o seu estudante. Se a persoa do seu vag\u00f3n ten menor estatura que a do vag\u00f3n \u201cMaisBaixa\u201d, dille a \u201cMaisBaixa\u201d que se mude de vag\u00f3n. Repite esta comprobaci\u00f3n ate que chegue \u00f3 final do tren. Neste momento interv\u00e9n quen fai o papel de narradora, \u201ccadeira\u201d ou outra persoa, para ordearlle a \u201csinaladora\u201d que vaia a \u201ccadeira\u201d; a \u201cMaisBaixa\u201d que vaia a onde estaba \u201csinaladora\u201d; e a \u201ccadeira\u201d que vaia a \u201cMaisBaixa\u201d.<\/p>

          Isto concl\u00fae unha repetici\u00f3n para \u201csinaladora\u201d.\u00a0 Na seguinte repetici\u00f3n, \u201csinaladora\u201d ten que avanzar \u00f3 seguinte vag\u00f3n. Aqu\u00ed tam\u00e9n volve \u201cMaisBaixa\u201d e no seguinte vag\u00f3n \u201cbuscadora\u201d e volvemos a repetir o proceso ate que \u201csinaladora\u201d chegue \u00f3 pen\u00faltimo vag\u00f3n do tren. Esta ser\u00eda a esencia da obra de teatro, que poderiamos adornar con fantas\u00eda, incorporando di\u00e1logos cada vez que as personaxes \u201csinaladora\u201d, \u201cbuscadora\u201d, etc. chegan a un vag\u00f3n novo.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          O obxetivo do exercicio \u00e9 ordear unha colecci\u00f3n de fideos por orde crecente de lonxitude, \u00e9 dicir, desde o m\u00e1is curto \u00f3 m\u00e1is longo. A primeira parte do exercicio permite manipular coas mans, xa que a manipulaci\u00f3n de materiais permite entender mellor os procesos e conceptos. Esta parte \u00e9 adecuada para o alumnado de todos […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-3010","page","type-page","status-publish","hentry"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"ainformatica-admin","author_link":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/author\/ainformatica-admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"O obxetivo do exercicio \u00e9 ordear unha colecci\u00f3n de fideos por orde crecente de lonxitude, \u00e9 dicir, desde o m\u00e1is curto \u00f3 m\u00e1is longo. A primeira parte do exercicio permite manipular coas mans, xa que a manipulaci\u00f3n de materiais permite entender mellor os procesos e conceptos. Esta parte \u00e9 adecuada para o alumnado de todos…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3010"}],"version-history":[{"count":52,"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3132,"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3010\/revisions\/3132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}