{"id":2759,"date":"2024-02-21T16:22:59","date_gmt":"2024-02-21T15:22:59","guid":{"rendered":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/?page_id=2759"},"modified":"2024-03-14T14:35:45","modified_gmt":"2024-03-14T13:35:45","slug":"que-e-a-intelixencia-artificial","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/que-e-a-intelixencia-artificial\/","title":{"rendered":"Que \u00e9 a intelixencia artificial?"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"2759\" class=\"elementor elementor-2759\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4b56427 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"4b56427\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1dc3482 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1dc3482\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><\/p>\n<p>Eva Cernadas Garc\u00eda<\/p>\n<p><b>Obxetivos:<\/b> as palabras &#8216;intelixencia artificial&#8217; \u00fasanse moito hoxe en d\u00eda, pero non sempre se utilizan con propiedade. O obxetivo desta actividade \u00e9 saber cando un sistema inform\u00e1tico usa a intelixencia artificial.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Desenvolvemento:<\/b> a partir da imaxinaci\u00f3n de escenarios da actividade humana que nos gustar\u00eda automatizar, reflexionar se necesitar\u00edamos utilizar intelixencia artificial ou non na resoluci\u00f3n dos problemas. Un dos programas que utilizaches nos obradoiros anteriores (obradoiros 5 a 8) usa intelixencia artificial e outro non&#8230; sabes cal \u00e9 cal?<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>Relaci\u00f3n:<\/b> matem\u00e1ticas, materias de TIC ou tecnolox\u00eda. A primeira parte do obradoiro pode realizarse a todas as idades, pero a segunda parte s\u00f3 se recomenda para o alumnado da ESO.<\/p>\n<p><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d6d8c53 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"d6d8c53\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e9179a elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"4e9179a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b76d5bf e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b76d5bf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b6f29a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b6f29a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>A intelixencia artificial \u00e9 un termo que escoitamos habitualmente nos medios de comunicaci\u00f3n e, incluso en conversas na r\u00faa, pero cando preguntas \u00e1 xente: &#8220;que \u00e9 a intelixencia artificial?&#8221; Penso que moi poucas persoas saber\u00edan definila. Pero, como s\u00f3n d\u00faas palabras, non podemos buscar o seu significado no diccionario.<\/p>\n<p>Podes comezar a actividade preguntando \u00f3 alumnado \u00bfqu\u00e9 \u00e9 a intelixencia artificial?&#8230; supo\u00f1o que recibir\u00e1s respostas como&#8230;. \u201c\u00e9 cando un programa constesta instant\u00e1neamente\u201d&#8230;. ou \u201c\u00e9 cando unha m\u00e1quina act\u00faa como unha persoa\u201d&#8230; ou \u201c cando un ordenador fai cousas moi dif\u00edciles\u201d. A\u00ednda que poidan ter unha vaga idea do que significa o termo, penso que son frases feitas que escoitaron algunha vez, no canto dunha compresi\u00f3n do seu significado.<\/p>\n<p>Para comezar, penso que o termo \u201cintelixencia artificial\u201d \u00e9 excesivamente vago e amplio e non define o que hai detr\u00e1s do escenario. Ser\u00eda m\u00e1is adecuado falar de sistemas que utilizan a aprendizaxe autom\u00e1tica, \u00e9 dicir, que aprenden en base a exemplos. Polo tanto, ser\u00e1n un tipo particular de programas que aprenden, igual que nos o facemos na escola, nun proceso que denominamos \u201centrenamento\u201d. Iguali\u00f1o que cando entrenamos \u00f3 baloncesto, futbol, ximnasia ritmica, xadrez ou calquer outro deporte. Aprendemos de algu\u00e9n que nos ense\u00f1a, que nos adestra para exercitar as regras adecuadamente. Igual que o profesorado nos ensina outras moitas destrezas en matem\u00e1ticas, l\u00edngua, etc.<\/p>\n<p>Este obradoiro consta de tres exercios que, utilizando o xogo, permitirannos entender qu\u00e9 significa a aprendizaxe autom\u00e1tica e o entrenamento nun programa inform\u00e1tico:<\/p>\n<p><b>1. Teatro de fideos:<\/b> no desenvolvemento do exercicio necesitas un pu\u00f1ado de fideos (espaguetis) para repartir entre o alumnado. Ser\u00e1 un exemplo de programa que non utiliza a aprendizaxe autom\u00e1tica.<\/p>\n<p><b>2. Lanzando a pelota:<\/b> con un exemplo da vida real, explicamos que \u00e9 a aprendizaxe autom\u00e1tica.<\/p>\n<p><b>3. CystAnalyser ou STERapp:<\/b> analizar qu\u00e9 sistema usa a aprendizaxe autom\u00e1tica. Un xogo de &#8216;quen \u00e9 quen?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3e6acd4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3e6acd4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5f00d16 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5f00d16\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7a15d2 elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"b7a15d2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/teatro-de-fideos\/\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Teatro de fideos<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7bb18e3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"7bb18e3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ed2c283 elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"ed2c283\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/lanzando-a-pelota\/\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Lanzando a pelota<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f06dac e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f06dac\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5fef659 elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"5fef659\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-button-wrapper\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/quen-e-quen\/\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Quen \u00e9 quen?<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a9f47df e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"a9f47df\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-63668c0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"63668c0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Para a realizaci\u00f3n deste obradoiro, realiza o primeiro exercicio (\u201cTeatro de fideos\u201d). Como dixemos, a resoluci\u00f3n deste problema non necesita utilizar a aprendizaxe autom\u00e1tica. Simplemente, esta resoluci\u00f3n fai uso dun algoritmo (tam\u00e9n podemos chamalo estratexia, m\u00e9todo ou mecanismo) con instruci\u00f3ns claras para acadar o resultado final (fideos ordeados pola s\u00faa lonxitude).<\/p>\n<p>A resoluci\u00f3n deste problema (ordear fideos dunha colecci\u00f3n grande) por un ordenador como unha caixa, pode dar a impresi\u00f3n de que o ordenador ten unha gran capacidade para realizar a tarefa m\u00e1is r\u00e1pido e mellor (sen equivocarse) que n\u00f3s e, polo tanto, levarnos \u00e1 ilusi\u00f3n de que o ordenador \u00e9 moi \u201clisto\u201d ou \u201cintelixente\u201d. Realmente, cando miramos dentro da caixa, cando comprendemos o mecanismo que usa o ordenador na s\u00faa resoluci\u00f3n, caemos na conta de que este mecanismo \u00e9 simple, de que non hai nada de \u201cintelixente\u201d.<br \/>Este comportamento de querer fascinar \u00f3 resto da audiencia \u00e9 bastante com\u00fan na enxe\u00f1ar\u00eda. Tal vez iso permite manter o seu \u201cstatus\u201d social de que a enxe\u00f1er\u00eda \u00e9 cousa de persoas \u201clistas\u201d e \u201cintelixentes\u201d ou enxe\u00f1osas, que s\u00f3 a poden exercer persoas especiais. Por suposto, esta idea \u00e9 falsa. Para min, se non sabes explicar de xeito simple algo complexo \u00e9 porque non o comprendes con tanta profundidade como pensas.<\/p>\n<p>Hoxe en d\u00eda, apl\u00edcase o termo \u201cintelixente\u201d a calquera sistema tecnol\u00f3xico&#8230; pero sabemos realmente canta intelixencia hai dentro? O prop\u00f3sito de fascinar \u00e1 audiencia ou clientela cos sistemas\u00a0 dicindo que son \u201cintelixentes\u201d foi un desexo de moitas xeraci\u00f3ns antes. Por exemplo, xa no s\u00e9culo XVIII,\u00a0 Wolfgang von Kempelen inventou o Mechanical Turc (unha m\u00e1quina ou aut\u00f3mata) para xogar \u00f3 xadrez en\u00a0 1769. Este aparello, traducido \u00f3 castelan por <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/El_Turco\">El Turco<\/a>, \u00e9 un boneco con turbante que xoga \u00f3 xadrez en contra de persoas. Incluso chegou a xogar con Napole\u00f3n Bonaparte. Nas exposici\u00f3ns nas que participaba este aparello, a xente quedaba fascinada pola s\u00faa habilidade para xogar \u00f3 xadrez. Todo o mundo estaba intrigado e pregunt\u00e1banse cal era o segredo deste invento.<\/p>\n<p>Tal como relata wikipedia, o segredo era que dentro dese armario estaba unha persoa que a trav\u00e9s duns espellos miraba as xogadas do seu contrincante. Ademais, como estaba oculto pu\u00f1a a esa persoa nerviosa e as\u00ed consegu\u00eda ga\u00f1ar as partidas. Polo tanto, a intelixencia do Mechanical Turc era simplemente unha ilusi\u00f3n, pero no seu interior non hab\u00eda ningunha \u201cintelixencia artificial\u201d, s\u00f3 hab\u00eda intelixencia humana que estaba dentro.<\/p>\n<p>Outro exemplo \u00e9 o do famoso cabalo <a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Clever_Hans\">Hans o \u201clisto\u201d<\/a> ou en ingl\u00e9s Clever Hans a principios do s\u00e9culo XX. Hans era un cabalo que pod\u00eda facer c\u00e1lculos simples como sumas, restas, multiplicaci\u00f3ns, etc. Pero tam\u00e9n era unha ilusi\u00f3n xa que o cabalo estaba entrenado para contestar en funci\u00f3n das reacci\u00f3ns de quen lle preguntaba.<\/p>\n<p>Invito a realizar o exercicio \u201cLanzando a pelota\u201d que explica como se dese\u00f1a un programa que incorpora a aprendizaxe autom\u00e1tica. No exercicio puidemos ver que os mecanismos de resoluci\u00f3n utilizados son completamente distintos do caso do \u201cTeatro de fideos\u201d. Aqu\u00ed non hai unhas intruci\u00f3ns claras que nos conduzan \u00e1 soluci\u00f3n do problema, sen\u00f3n que se necesita da intelixencia e saber humano para ensinar \u00f3 programa a resolver a tarefa. A\u00ednda as\u00ed, xa co problema aprendido, \u00e9 dicir, xa co modelo de aprendizaxe autom\u00e1tica entrenado, non temos ningunha garant\u00eda de que o seu funcionamento sexa correcto (isto non pasa no caso dos fideos).<\/p>\n<p>Como vimos, a forma en que se dese\u00f1an os sistemas de intelixencia artificial pode conducir, \u00e1s veces, a soluci\u00f3ns pouco fiables por diferentes motivos. De ah\u00ed que xa se fale dos riscos da intelixencia artificial e os posibles danos \u00e1 cidadan\u00eda. Para saber destes problemas, podes consultar a <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ri9qmHPHMEY\">entrevista<\/a> que a Biblioteca do Congreso Nacional de Chile me fixo en 2024.<\/p>\n<p>Agora podes realizar o \u00faltimo exercicio CystAnalyser ou STERapp.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eva Cernadas Garc\u00eda Obxetivos: as palabras &#8216;intelixencia artificial&#8217; \u00fasanse moito hoxe en d\u00eda, pero non sempre se utilizan con propiedade. O obxetivo desta actividade \u00e9 saber cando un sistema inform\u00e1tico usa a intelixencia artificial. \u00a0 Desenvolvemento: a partir da imaxinaci\u00f3n de escenarios da actividade humana que nos gustar\u00eda automatizar, reflexionar se necesitar\u00edamos utilizar intelixencia artificial [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-2759","page","type-page","status-publish","hentry"],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"ainformatica-admin","author_link":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/author\/ainformatica-admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Eva Cernadas Garc\u00eda Obxetivos: as palabras &#8216;intelixencia artificial&#8217; \u00fasanse moito hoxe en d\u00eda, pero non sempre se utilizan con propiedade. O obxetivo desta actividade \u00e9 saber cando un sistema inform\u00e1tico usa a intelixencia artificial. \u00a0 Desenvolvemento: a partir da imaxinaci\u00f3n de escenarios da actividade humana que nos gustar\u00eda automatizar, reflexionar se necesitar\u00edamos utilizar intelixencia artificial&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2759"}],"version-history":[{"count":40,"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3251,"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2759\/revisions\/3251"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tec.citius.usc.es\/ainformaticaeavida\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}